انستیتوت باختَر با کمال افتخار نشر اثر پژوهشی و راهبردی جدید سخی بیراملی، همبنیانگذار و عضو هیئت مدیره این نهاد را تحت عنوان «کدام افغانستان؟ راههای رسیدن به یک آیندهای بهتر» اعلام میدارد. این کتاب که در جنوری ۲۰۲۶ توسط انتشارات «خیام» در بلجیم به زیور چاپ آراسته شده، اخیراً طی مراسمی در شهر ژنو سویس رونمایی گردید.
فراخوانی برای بازگشت به گفتمان ملی
در شرایطی که افغانستان با بحرانهای چندلایه، از انسداد سیاسی و آموزشی گرفته تا چالشهای اقتصادی، روبروست، سخی بیراملی در این اثر تلاش کرده است تا پرسشهای بنیادین را به مرکز توجه جهانی بازگرداند. این کتاب نه به عنوان یک نسخه تجویزی، بلکه به عنوان یک «دعوتنامه برای گفتگو»، ۱۱ پرسش محوری را مطرح میکند؛ پرسشهایی که ساختارهای قدرت، ارزشهای ملی و نوع رهبری مورد نیاز برای فردای افغانستان را به چالش میکشد.
محورهای کلیدی کتاب
از نهادسازی تا رهبری زنان: آقای بیراملی که تجربیات ارزندهای در حوزههای صحت عامه، دیپلوماسی سلامت و توسعه پایدار دارد، در این کتاب بر چند محور اساسی تأکید ورزیده است.
نقد توهم ثروت طبیعی: نویسنده با تحلیل تطبیقی میان کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه، استدلال میکند که وفور منابع زیرزمینی بدون وجود نهادهای پاسخگو و مدیریت شفاف، به جای توسعه به فساد و بیثباتی منجر میشود.
آموزش و نقش کلیدی زنان: کتاب «کدام افغانستان»، آموزش دختران و حضور معنادار زنان در سطوح رهبری را نه یک انتخاب، بلکه «ستون فقرات» بازسازی و انسجام اجتماعی کشور میداند. نویسنده با ارائه شواهد عینی نشان میدهد که مشارکت زنان همواره به بهبود حکمرانی و سلامت عمومی منجر شده است.
تعامل هوشمندانه با جهان: در بخش دیپلوماسی، نویسنده از ضرورت یک راهبرد میانه سخن میگوید؛ رویکردی که در آن افغانستان به جای انزوا یا وابستگی مطلق، توان مدیریت وابستگیها و تبدیل شدن به پل ارتباطی منطقه را پیدا کند.
درباره نویسنده
سخی بیراملی، همبنیانگذار و عضو هیئت مدیره انستیتوت باختَر، پژوهشگر شناختهشده در حوزههای صحت عامه، دیپلوماسی سلامت و توسعه پایدار است. او سالهای متمادی از عمر خود را وقف تحقیق در مورد چالشهای ساختاری و سیاسی افغانستان کرده است.
رویکرد پژوهشی بیراملی بر پیوند میان دانش بومی و الگوهای موفق جهانی استوار است. او در تلاش است تا با ارائه تحلیلهای مبتنی بر شواهد، مسیرهای عملی برای گذار افغانستان از وضعیت بحران به ثبات و شکوفایی فراگیر را ترسیم کند. تمرکز اصلی فعالیتهای او بر تقویت نهادهای ملی، ارتقای سرمایه انسانی و ایجاد ظرفیتهای مدیریتی برای رسیدن به اهداف توسعه پایدار در افغانستان متمرکز است.
نگاه انستیتوت باختر
انستیتوت باختر به عنوان نهادی پیشرو در تحلیل مسائل افغانستان، انتشار این اثر را گامی مهم در جهت تقویت ادبیات راهبردی و پژوهشمحور میداند. سخی بیراملی در این کتاب با تلفیق سنتهای مشورتی بومی و اصول مدرن مشارکت سیاسی، چارچوبی را پیشنهاد میدهد که در آن هیچ گروهی، از زنان و جوانان گرفته تا اقلیتهای به حاشیه رانده شده، از مسیر ساختن آینده جا نمانند.
نویسنده در بخشی از مقدمه کتاب تأکید میکند:
این اثر سندی نهایی نیست، بلکه آغازی است برای یک بحث فراگیر میان شهروندان داخل و دیاسپورای افغان تا دوباره بپرسیم: ما چه افغانستانی میخواهیم؟
انستیتوت باختر ضمن تبریک به آقای بیراملی، امیدوار است این اثر منبعی الهامبخش برای پژوهشگران، سیاستگذاران و تمامی کسانی باشد که برای یک افغانستان عادلانه و پایدار تلاش میکنند.
مجموعه مقالات انستیتوت باختر، بیانگر نظر نویسندگان آن است. انستیتوت باختر، میکوشد تا با انتشار مطالب از طیفهای مختلف
چشمانداز متنوع و متوازنی از دیدگاهها ارائه دهد.
نظریات ارایه شده در این مقالات، به هیچ صورت نشان دهنده موقف این نهاد نمیباشد و مسولیت آن نیز بدوش نویسنده میباشد.